آتروفی مغز به از دست دادن سلول های مغزی یا از دست دادن تعداد اتصالات بین سلول های مغزی اشاره دارد. این می تواند در نتیجه روند طبیعی پیری رخ دهد. علل دیگر عبارتند از آسیب، عفونت و برخی شرایط سلامتی. افرادی که آتروفی مغز را تجربه می کنند، معمولاً در نتیجه این نوع آسیب مغزی، عملکرد شناختی ضعیف تری دارند.
دو نوع اصلی آتروفی مغز وجود دارد: آتروفی کانونی که در مناطق خاصی از مغز رخ می دهد و آتروفی عمومی که در سراسر مغز رخ می دهد.
علائم آتروفی مغز یا کوچک شدن مغز
آتروفی مغز می تواند یک یا چند ناحیه از مغز را تحت تاثیر قرار دهد. علائم بسته به محل آتروفی و شدت آن متفاوت خواهد بود. طبق گفته موسسه ملی بیماری های عصبی و سکته مغزی، آتروفی مغز می تواند علائم و شرایط زیر را ایجاد کند:
تشنج در نتیجه آتروفی مغز
تشنج عبارت است از افزایش ناگهانی و غیر طبیعی فعالیت الکتریکی در مغز. دو نوع اصلی تشنج وجود دارد. یکی تشنج جزئی است که فقط یک قسمت از مغز را تحت تاثیر قرار می دهد. مورد دیگر تشنج عمومی است که هر دو طرف مغز را درگیر می کند.
علائم تشنج بستگی به این دارد که کدام قسمت از مغز را تحت تأثیر قرار می دهد. برخی از افراد ممکن است علائم قابل توجهی را تجربه نکنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است یک یا چند مورد از موارد زیر را تجربه کنند:
- تغییرات رفتاری
- حرکات تند چشم
- طعم تلخ یا فلزی در دهان
- آب دهان یا کف کردن دهان
- فشردن دندان ها
- غرغر کردن و خرخر کردن
- اسپاسم عضلانی
- تشنج
- از دست دادن هوشیاری
آفازی یا از دست دادن تکلم
اصطلاح آفازی به گروهی از علائم اشاره دارد که بر توانایی فرد برای برقراری ارتباط تأثیر می گذارد. برخی از انواع آفازی می تواند بر توانایی فرد در تولید یا درک گفتار تأثیر بگذارد. برخی دیگر می توانند بر توانایی خواندن یا نوشتن فرد تأثیر بگذارند.
طبق گفته انجمن ملی آفازی، هشت نوع مختلف آفازی وجود دارد. نوع آفازی که فرد تجربه می کند بستگی به قسمت یا قسمت هایی از مغز دارد که آسیب را تحمل می کند. برخی از موارد آفازی نسبتاً خفیف هستند، در حالی که برخی دیگر ممکن است به شدت توانایی فرد را برای برقراری ارتباط مختل کنند.
زوال عقل یا فراموشی
دمانس اصطلاحی است برای گروهی از علائم مرتبط با کاهش مداوم عملکرد مغز. این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- از دست دادن حافظه
- کند شدن تفکر
- مشکلات زبان
- مشکلات حرکتی و هماهنگی
- قضاوت ضعیف
- اختلالات خلقی
- توهمات
- مشکل در انجام فعالیت های روزانه
انواع مختلفی از زوال عقل وجود دارد. بیماری آلزایمر شایع ترین است.خطر ابتلا به زوال عقل در افراد با افزایش سن افزایش مییابد، در بیشتر موارد افراد ۶۵ سال و بالاتر را تحت تاثیر قرار میدهد. با این حال، کارشناسان آن را بخشی طبیعی از روند پیری نمی دانند.
علل کوچک شدن مغز یا آتروفی مغز
آتروفی مغز می تواند در نتیجه آسیب، یا در اثر آسیب تروماتیک مغزی (TBI) یا سکته مغزی رخ دهد. همچنین ممکن است در نتیجه یکی از موارد زیر رخ دهد:
- آنسفالیت
- نوروسیفلیس
- اچآیوی
در برخی موارد، آتروفی مغز ممکن است در نتیجه یک اختلال یا شرایط مزمن رخ دهد، مانند:
- فلج مغزی
- مولتیپل اسکلروزیس (MS)
- بیماری هانتینگتون
- فراموشی پیشانی گیجگاهی
- بیماری آلزایمر
- بیماری پیک
- انسفالومیوپاتی میتوکندری، که گروهی از اختلالات است که بر سیستم عصبی تاثیر می گذارد
- لوکودیستروفی ها، که گروهی از شرایط ژنتیکی نادر هستند که بر سیستم عصبی تاثیر می گذارند
درمان آتروفی مغز
گزینه های درمانی برای آتروفی مغز بسته به محل، شدت و علت آن متفاوت است. بخشهای زیر برخی از گزینههای درمانی را بر اساس علت فهرست میکنند.
صدمات مغز
آتروفی مغز می تواند به عنوان یک پیامد طولانی مدت یک آسیب رخ دهد. در این موارد، درمان بر کمک به بهبود مشکل مغز اطراف در طول زمان تمرکز دارد.آسیب های مغزی معمولاً نیازمند یک دوره توانبخشی است که ممکن است شامل یک یا چند مورد از موارد زیر باشد:
- فیزیوتراپی
- گفتار درمانی
- مشاوره
عفونت های مغزی
برای درمان عفونت هایی که منجر به التهاب یا آتروفی مغز می شود، داروها ضروری خواهند بود.پزشکان برای درمان عفونت های باکتریایی آنتی بیوتیک و برای درمان عفونت های ویروسی داروهای ضد ویروسی تجویز می کنند. این داروها به مبارزه با عفونت و کاهش علائم کمک می کنند.
اختلالات و شرایط آتروفی مغز
چندین اختلال و شرایط می تواند منجر به آتروفی مغز شود. بسیاری از این شرایط در حال حاضر هیچ درمانی ندارند، بنابراین درمان به طور کلی بر مدیریت علائم متمرکز است.درمان ممکن است شامل ترکیبی از داروها و درمانهایی مانند کاردرمانی یا گفتار درمانی باشد. این درمانها ممکن است برای کمک به فرد برای بازیابی عملکرد مغز یا یادگیری استراتژیهایی برای کمک به مقابله با آن ضروری باشد.برخی از بیماری ها، مانند ام اس، باعث بروز علائم در چرخه می شوند. در صورت وجود، پزشک یا تیم مراقبت های بهداشتی فرد، برنامه درمانی خود را بر این اساس تطبیق می دهد.
