بیماری خود ایمنی زمانی ایجاد میشوند که سیستم ایمنی شما بیش از حد فعال باشد و باعث حمله و آسیب به بافتهای بدن شما شود. به طور معمول، سیستم ایمنی بدن شما پروتئین هایی به نام آنتی بادی ایجاد می کند که از شما در برابر مواد مضر مانند ویروس ها، سلول های سرطانی و سموم محافظت می کند. اما با اختلالات خودایمنی، سیستم ایمنی شما نمی تواند تفاوت بین مهاجمان و سلول های سالم را تشخیص دهد.
پزشکان بیش از 100 بیماری خودایمنی مختلف را شناسایی کردهاند که مجموعاً بیش از چند صد میلیون نفر را در جهان تحت تأثیر قرار میدهند و دقیقاً مشخص نیست که چه چیزی باعث یا محرک آنها میشود. درمان معمولاً بر کاهش فعالیت سیستم ایمنی متمرکز است.
انواع بیماری های خود ایمنی
چند نمونه از بیماری های خود ایمنی عبارتند از:
بیماری آرتریت روماتوئید (RA)
سیستم ایمنی بدن شما آنتی بادی هایی تولید می کند که به پوشش مفاصل شما متصل می شوند. سلول های سیستم ایمنی بدن شما سپس به مفاصل حمله می کنند و باعث التهاب، تورم و درد می شوند. در صورت عدم درمان، RA به تدریج باعث آسیب دائمی مفصل می شود. درمان ها شامل داروهای مختلفی است که فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی را کاهش می دهد.
بیماری خودایمنی لوپوس اریتماتوز سیستمیک (لوپوس)
هنگامی که به لوپوس مبتلا هستید، آنتی بادی های خود ایمنی ایجاد می کنید که می توانند به بافت های سراسر بدن شما بچسبند. این بیماری اغلب به مفاصل، ریه ها، سلول های خونی، اعصاب و کلیه های شما حمله می کند. درمان اغلب شامل پردنیزون خوراکی روزانه است، یک استروئید که عملکرد سیستم ایمنی را کاهش می دهد.
بیماری التهابی روده (IBD)
در این بیماری خود ایمنی سیستم ایمنی بدن به پوشش رودهها حمله میکند و باعث حملات اسهال، خونریزی مقعدی، اجابت مزاج فوری، درد شکم، تب و کاهش وزن میشود. کولیت اولسراتیو و بیماری کرون دو شکل اصلی IBD هستند. داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی، که از طریق دهان یا به صورت تزریقی مصرف می شوند، می توانند IBD را درمان کنند.
بیماری ام اس مولتیپل اسکلروزیس (MS)
یک بیماری خود ایمنی است که سیستم ایمنی بدن به سلول های عصبی حمله می کند و علائمی را ایجاد می کند که ممکن است شامل درد، کوری، ضعف، هماهنگی ضعیف و اسپاسم عضلانی باشد. پزشک شما می تواند برای درمان آن از داروهایی استفاده کند که سیستم ایمنی شما را سرکوب می کنند.
دیابت نوع 1
این نوع دیابت نیز یکی از بیماری خود ایمنی است آنتی بادی ها به سلول های تولید کننده انسولین در لوزالمعده حمله می کنند و آنها را از بین می برند. افراد مبتلا به دیابت نوع 1 برای زنده ماندن نیاز به تزریق انسولین دارند.
بیماری سندرم گیلن باره (GBS)
سیستم ایمنی بدن به اعصاب کنترل کننده عضلات پاها و گاهی اوقات عضلات بازوها و بالاتنه حمله می کند. این منجر به ضعف می شود که گاهی اوقات می تواند جدی باشد. فیلتر کردن خون با روشی به نام پلاسمافرزیس درمان اصلی است.
بیماری پلی نوروپاتی دمیلینه کننده التهابی مزمن (CIDP)
مشابه گیلن باره، این بیماری همچنین شامل حمله سیستم ایمنی به اعصاب می شود. اما علائم بسیار طولانی تر است. اگر به موقع درمان نشود، حدود 30 درصد از افراد مبتلا به این بیماری در نهایت نیاز به استفاده از ویلچر خواهند داشت. درمان CIDP و GBS اساساً یکسان است.
بیماری خود ایمنی پسوریازیس
هنگامی که شما پسوریازیس دارید، سلول های خونی سیستم ایمنی به نام سلول های T در پوست شما جمع می شوند. سیستم ایمنی شما سلولهای پوست را تحریک میکند تا به سرعت تکثیر شوند و پلاکهای نقرهای و پوستهدار روی پوست شما تولید کنند.
بیماری گریوز
در این بیماری خود ایمنی، سیستم ایمنی بدن آنتیبادیهایی تولید میکند که باعث میشود غده تیروئید هورمون تیروئید بیش از حد در خون ترشح کند (پرکاری تیروئید). علائم می تواند شامل برآمدگی چشم ها، کاهش وزن، عصبی بودن، تحریک پذیری، ضربان قلب سریع، ضعف و موهای شکننده باشد. پزشک معمولاً باید غده تیروئید شما را با استفاده از داروها یا جراحی از بین ببرد یا خارج کند.
بیماری خود ایمنی اسکلرودرمی
همچنین به عنوان اسکلروز سیستمیک شناخته می شود، این بیماری همبند مزمن باعث التهاب در پوست و سایر نقاط بدن می شود. در نتیجه بدن کلاژن زیادی تولید می کند. این منجر به سفت شدن قابل مشاهده پوست و آسیب به رگ های خونی و اندام ها مانند قلب، ریه ها و کلیه ها می شود. هیچ درمانی وجود ندارد هدف از درمان تسکین علائم و جلوگیری از بدتر شدن بیماری است.
بیماری خود ایمنی واسکولیت
در این گروه از بیماری خود ایمنی، سیستم ایمنی به رگ های خونی حمله می کند و به آن آسیب می رساند. واسکولیت می تواند هر عضوی را درگیر کند، بنابراین علائم بسیار متفاوت است و تقریباً در هر نقطه از بدن شما ممکن است رخ دهد. درمان شامل کاهش فعالیت سیستم ایمنی، معمولاً با پردنیزون یا کورتیکواستروئید دیگر است.
علل بیماری های خود ایمنی
علل دقیق بیماری خود ایمنی ناشناخته است، اما دانشمندان نظریههایی در مورد عوامل ایجادکننده آنها دارند:
- داروهای خاص برخی از داروها ممکن است تغییراتی در بدن شما ایجاد کنند که سیستم ایمنی شما را سردرگم کند. به خصوص در مورد عوارض جانبی استاتین ها، آنتی بیوتیک ها و داروهای فشار خون با پزشک خود صحبت کنید.
- ژنتیک برخی از بیماریهای خودایمنی در خانوادهها دیده میشوند، بنابراین اگر خانوادهتان سابقه ابتلا به آنها را داشته باشد، در معرض خطر بیشتری قرار دارید. افرادی که دارای ژن های خاصی هستند نیز ممکن است بیشتر در معرض اختلالات خود ایمنی باشند. در حالی که ژن ها نقش دارند، به تنهایی برای ایجاد یک بیماری خود ایمنی کافی نیستند.
- عفونت ها میکروارگانیسمهایی مانند ویروسها و باکتریها میتوانند تغییراتی را ایجاد کنند که سیستم ایمنی شما را به خود حمله کند. اگر از نظر ژنتیکی مستعد ابتلا به بیماری سیستم ایمنی باشید، ممکن است این احتمال بیشتر باشد.
برخی عوامل خطر احتمال ابتلا به یک اختلال خود ایمنی را افزایش می دهد. برخی از موارد رایج عبارتند از:
- سیگار کشیدن
- قرار گرفتن در معرض سموم، مانند آلودگی هوا یا مواد شیمیایی خطرناک
- جنسیت مؤنث
- چاقی
همانطور که مطالعه کردید انواع مختلفی از بیماری خود ایمنی وجود دارد که زمانی ایجاد می شود که سیستم ایمنی بدن شما به اشتباه به بافت های سالم بدن حمله می کند. دانشمندان مطمئن نیستند که چرا این اتفاق می افتد. هدف بیشتر درمان ها آرام کردن سیستم ایمنی بیش فعال شماست.
